Hướng dẫn cứu hộ đuối nước an toàn từ Chuyên gia Oxalis Adventure

Trong bối cảnh thời tiết cực đoan và lũ lụt xảy ra ngày càng thường xuyên trên cả nước, mỗi ngày, các sự cố do ngập lụt và đuối nước vẫn tiếp tục xảy ra, để lại những hậu quả nghiêm trọng chỉ vì thiếu kiến thức và kỹ năng an toàn cơ bản. Biết bơi là điều quan trọng, nhưng biết cách tự bảo vệ mình và hỗ trợ người khác một cách an toàn còn quan trọng hơn.

Trong bài viết này, Oxalis Adventure chia sẻ những nguyên tắc và kỹ thuật cứu hộ trong môi trường nước, dựa trên nội dung đào tạo thực tế của Martin Holroyd – Chuyên gia an toàn và Quản lý đào tạo tại Oxalis. Đây là những kiến thức được áp dụng trực tiếp trong các chuyến thám hiểm hang động, trekking rừng sâu và hoạt động ngoài trời có yếu tố nước chảy mạnh.

Đánh giá rủi ro trước khi xuống nước

Trước khi tham gia các hoạt động dưới nước hay phát hiện người gặp nạn, bạn cần quan sát tổng thể khu vực xung quanh. Một số mối nguy phổ biến bao gồm:

• Dòng chảy xiết: Nước chảy nhanh và xiết có thể cuốn trôi người trưởng thành chỉ trong vài giây.
• Thủy lực: Những khu vực nguy hiểm có xoáy nước, sóng đứng hoặc hoặc dòng nước cuộn ngược; có thể khiến chúng ta bị mắc kẹt, va đập và bị nhấn chìm.
• Vật trôi nổi: Gỗ, cành cây, rác lớn có thể va đập mạnh, gây chấn thương nghiêm trọng.
• Tình trạng bờ sông: Bờ dốc, sạt lở hoặc trơn trượt, làm tăng nguy cơ bị ngã khi tiếp cận.
• Bẫy ngầm dưới nước (strainers): Đây là các vật như cây đổ, bụi rậm hoặc cành cây bị nước cuốn mắc lại, khiến ta bị kẹt dưới dòng chảy.

Môi trường nước luôn tìm ẩn nhiều rủi ro.

Ba quy tắc vàng trong cứu hộ môi trường nước

Trong mọi khóa huấn luyện cứu hộ chuyên nghiệp, thứ tự ưu tiên an toàn luôn được đặt lên hàng đầu. Martin Holroyd nhấn mạnh ba nguyên tắc bất biến:

1. Bản thân (Self)

Bạn phải đảm bảo mình an toàn trước tiên. Nếu bạn gặp nạn, sẽ không còn ai để cứu người khác. Chỉ tiếp cận khi bạn có vị trí vững chắc, nhận thức rõ rủi ro và có phương tiện hỗ trợ phù hợp, bao gồm:

• Đánh giá khả năng của bản thân
• Có trang bị phù hợp (áo phao, dây chuyên dụng, mũ bảo hiểm)
• Không vượt quá giới hạn kỹ năng

2. Đội nhóm (Team)

Bạn cần đảm bảo những người xung quanh hoặc đồng đội cũng đang ở vị trí an toàn, có thể hỗ trợ, giữ dây, quan sát và phối hợp khi cần.

3. Nạn nhân (Victim)

Chỉ khi hai yếu tố trên đã được đảm bảo, bạn mới tiến hành hỗ trợ người gặp nạn. Cứu người không đúng cách có thể khiến cả hai cùng rơi vào tình trạng nguy hiểm.

Các chiến thuật cứu hộ theo thứ tự ưu tiên

Một sai lầm phổ biến là chúng ta thường nhảy ngay xuống nước khi thấy người gặp nạn. Trong môi trường nước chảy, đây thường là lựa chọn nguy hiểm nhất. Thay vào đó, hãy áp dụng các chiến thuật sau, theo đúng thứ tự ưu tiên.

Trấn an và hướng dẫn bằng lời nói

Hãy nói to, rõ ràng để trấn an nạn nhân, hướng dẫn họ bơi hoặc di chuyển về phía bờ, hoặc nơi có thể bám vào vật cố định. Giữ nạn nhân bình tĩnh giúp họ bớt hoảng loạn và chìm xuống.

Sử dụng thiết bị hỗ trợ từ xa

Nếu nạn nhân không thể tự di chuyển, hãy sử dụng dây ném (throw line) hoặc các vật nổi như can nhựa, phao, chai nước buộc dây. Người cứu đứng vững trên bờ, ném dây cho nạn nhân nắm lấy, sau đó kéo họ vào vị trí an toàn.

Cứu hộ trực tiếp có kiểm soát

Chỉ khi các phương án trên không khả thi, người cứu hộ mới xuống nước. Trong trường hợp này:

• Người cứu hộ phải được đảm bảo an toàn bằng dây nổi và áo phao cứu hộ, do người trên bờ giữ. Tuyệt đối không buộc dây trực tiếp quanh người nhân viên cứu hộ. Hãy sử dụng kỹ thuật có thể tháo rời hoặc giải phóng nhanh.
• Luôn có ít nhất một người hỗ trợ và kiểm soát dây.
• Tiếp cận nạn nhân từ phía sau, đặc biệt nếu họ đang hoảng loạn, để tránh bị ôm chặt hoặc vùng vẫy gây nguy hiểm.
• Khi đã kiểm soát được tình huống, ra hiệu cho đội trên bờ kéo cả hai vào khu vực an toàn.

Các chuyên gia Oxalis tập huấn cứu hộ trực tiếp.

Kỹ năng tự cứu quan trọng: “Float to Live”

Không phải lúc nào bạn cũng có áo phao hoặc thiết bị hỗ trợ. Trong trường hợp rơi xuống nước bất ngờ, kỹ năng “nổi để sinh tồn” có thể cứu mạng bạn.

Cách thực hiện:

• Xoay người nằm ngửa, ngả đầu ra sau
• Giữ mũi và miệng trên mặt nước
• Kiểm soát hơi thở, tránh hoảng loạn
• Dang rộng tay chân để tăng lực nổi
• Dùng tay quạt nước nhẹ theo vòng tròn để giữ thăng bằng và điều hướng

Kỹ năng này giúp bạn kéo dài thời gian sinh tồn, chờ cơ hội tiếp cận khu vực an toàn hoặc được hỗ trợ.

Kỹ năng “nổi để sinh tồn”.

An toàn trong môi trường nước không chỉ là trách nhiệm của lực lượng chuyên nghiệp, mà còn là kỹ năng sống cần thiết cho mỗi cá nhân. Hãy luôn đặt an toàn của bản thân lên hàng đầu, hành động có trách nhiệm khi hỗ trợ người khác và chia sẻ những kiến thức này đến nhiều người khác.

The Oxalis Experience.