Thưởng thức cà phê Khe Sanh trong hành trình khám phá hang động cùng Oxalis

Khe Sanh, Quảng Trị từng được biết đến như một trong những chiến trường khốc liệt nhất của chiến tranh tại Việt Nam, nơi bom đạn đã cày nát đồi núi và khiến nông nghiệp tê liệt suốt nhiều thập kỷ. Sau chiến tranh, đất đai ở Khe Sanh vẫn còn phủ đầy vật liệu nổ chưa kích nổ, khiến việc canh tác gần như không thể. Với nhiều người, vùng đất này từng là biểu tượng của mất mát và tàn phá.

Thế nhưng, chính trên mảnh đất tưởng chừng không thể hồi sinh ấy, cộng đồng Pa Cô – Bru-Vân Kiều đã gieo lại những cây cà phê đầu tiên. Họ khai hoang bằng tay, rà phá từng mảnh đất đá, mở lại các khe suối để trồng Arabica. Từ đó, những đồi cà phê xanh mướt dần trở thành biểu tượng mới của sự sống, của tinh thần kiên cường và của một hành trình chuyển mình đầy cảm hứng.

Với câu chuyện hồi sinh đầy ý nghĩa và mong muốn đưa sản phẩm địa phương đến gần hơn với du khách quốc tế, Oxalis Adventure đã chọn cà phê Khe Sanh để phục vụ trong các tour khám phá hang động. Oxalis tự hào đồng hành cùng người dân trong việc tiêu thụ và quảng bá loại cà phê mang tính biểu tượng này, mang hương vị Arabica Khe Sanh đến với du khách ngay tại các bãi trại giữa núi rừng Quảng Trị.

Hiện nay, khi tham gia các tour khám phá hang động cùng Oxalis, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp nguyên sơ của Quảng Trị mà còn được thưởng thức một tách cà phê Khe Sanh nóng hổi ngay giữa không gian núi rừng.

Cà phê Khe Sanh trong tour của Oxalis.

Chất lượng và hương vị cà phê đặc sản

Oxalis lựa chọn cà phê Khe Sanh trước hết vì chất lượng và sự phù hợp với khẩu vị của du khách. Arabica Khe Sanh sở hữu hương vị, cảm quan rõ rệt và dễ nhận biết: độ chua thanh theo hướng cam quýt – mận, độ ngọt tự nhiên cao, vị đắng rất nhẹ, nốt chocolate đen và thảo mộc tinh tế. Body trung bình nhưng tròn, mượt, dễ uống với đa số khách quốc tế.

Hương vị đặc biệt này đến từ chính vùng đất Hướng Hóa – Khe Sanh, nằm trên sườn Trường Sơn ở độ cao 400–670 m. Tuy không đạt chuẩn độ cao Arabica như các vùng trên 1.200 m, Khe Sanh lại sở hữu những yếu tố khí hậu bù trừ hiếm có: chênh lệch nhiệt độ ngày – đêm 7–9°C giúp quả chín chậm và tích lũy nhiều đường – acid. Lượng mưa dồi dào khoảng 2.262 mm/năm và nguồn nước từ đầu nguồn sông Bến Hải – Rào Quán giúp cây phát triển ổn định.

Đất đỏ bazan lâu đời bên dưới rừng Trường Sơn giàu khoáng, thoát nước tốt, tạo nên hạt cà phê có độ sánh, hậu ngọt và chiều sâu đặc trưng của Arabica Khe Sanh. Vì mùa thu hoạch trùng mùa mưa, cà phê được chế biến bằng phương pháp washed (chế biến ướt), lên men 12–36 giờ, rửa sạch nhớt và phơi đến 10–12% độ ẩm. Nhờ vậy, cà phê có vị sạch, tinh tế, chua êm và không gắt.

Đối với Oxalis, cà phê không chỉ là một thức uống mà còn là một phần của trải nghiệm. Buổi sáng tại bãi trại luôn bắt đầu bằng âm thanh của những chú chim hót, tiếng lá rơi và hương vị Arabica lan nhẹ trong không khí. Một tách cà phê thơm lừng ở thời khắc ấy sẽ giúp du khách tỉnh táo và có thêm năng lượng trước khi bước vào hành trình khám phá mới.

Giữa những thung lũng phủ sương, bên cạnh dòng suối mát hoặc ngay trước cửa hang động kỳ vĩ, hương Arabica Khe Sanh trở nên tròn đầy hơn, rõ vị hơn và khiến khoảnh khắc buổi sáng trở thành điểm nhấn đáng nhớ của tour.

Những vườn cà phê ở Khe Sanh - Quảng Trị.

Những giá trị văn hóa gắn liền với cộng đồng Pa Cô – Vân Kiều

Không chỉ dừng lại ở hương vị, Arabica Khe Sanh còn mang theo một câu chuyện văn hóa mạnh mẽ. Câu chuyện cà phê Khe Sanh bắt đầu từ năm 1926, khi nhà thực vật học người Pháp Eugène Poilane vượt Trường Sơn để tìm vùng đất mới cho cây cà phê. Ông dừng chân ở Khe Sanh rồi quyết định đây sẽ là nơi gieo những hạt Arabica đầu tiên. Từ đây, cà phê Khe Sanh từng theo những chuyến tàu vượt biển để xuất khẩu sang châu Âu.

Nhưng rồi chiến tranh ập đến. Trận Mậu Thân 1968 biến nơi này thành tâm điểm của bom đạn. Những đồi cà phê bị thiêu rụi, đất đai cày nát, phủ đầy vật liệu nổ; ngành cà phê gần như biến mất. Vùng đất từng thơm mùi Arabica nay chỉ còn lại mùi khét thuốc súng.

Mãi đến giai đoạn 1990–1994, khi giống cà phê Arabica được đưa trở lại vùng núi này, Khe Sanh mới thật sự hồi sinh. Arabica khỏe, kháng bệnh gỉ sét tốt, hợp khí hậu và là “phao cứu sinh” cho những nương cà phê đầu tiên.

Người Pa Cô và Bru-Vân Kiều là những cư dân sơn cước sống lâu đời trên dãy Trường Sơn. Họ đào từng hố bom, dọn từng mảnh kim loại, phục hồi đất đai và bắt đầu gieo những mầm Arabica đầu tiên. Họ hiểu thổ nhưỡng từng triền đồi, biết cách chăm cây trong sương mù dày và nắng gió rừng, và chính bàn tay của họ đã tạo nên hương vị Arabica Khe Sanh mà du khách thưởng thức hôm nay.

Nhờ vậy, cà phê Khe Sanh ngày nay không chỉ mang mùi hương của núi rừng Trường Sơn mà còn mang theo câu chuyện về sự kiên cường và tái sinh của người dân. Đó là lý do Arabica Khe Sanh thường được gọi là “cà phê hòa bình”, một biểu tượng của sự chuyển mình từ mất mát sang hy vọng.

Phương pháp chế biến ướt của người Pa Cô - Vân Kiều.

Du lịch bền vững gắn liền với hỗ trợ cộng đồng địa phương

Lựa chọn cà phê Khe Sanh cũng nằm trong cam kết lâu dài của Oxalis về du lịch bền vững. Sử dụng sản phẩm địa phương góp phần trực tiếp kết nối kinh tế miền Trung và hỗ trợ sinh kế cho cộng đồng trồng cà phê.

Cà phê là nguồn thu nhập chính của hàng ngàn hộ dân ở Khe Sanh - Hướng Hóa, Quảng Trị. Nhờ trồng cà phê chất lượng cao, nhiều gia đình đã thoát nghèo, ổn định cuộc sống và cho con cái tiếp tục học hành. Phụ nữ Bru–Vân Kiều đóng vai trò quan trọng trong chuỗi sản xuất cà phê. Họ tham gia chăm vườn, thu hái quả chín, phân loại và làm việc trong các tổ nhóm của hợp tác xã. Khi được đào tạo kỹ thuật và tham gia quyết định sản xuất, họ có thu nhập ổn định hơn và tiếng nói mạnh mẽ hơn trong gia đình cũng như cộng đồng.

Du khách trải nghiệm cà phê Khe Sanh trong tour Hang Én.

Khi Oxalis đưa loại cà phê này vào các tour khám phá, giá trị của sản phẩm địa phương được nâng tầm và lan tỏa trực tiếp đến du khách như một trải nghiệm văn hóa bản địa được kể qua từng hạt Arabica. Sự kết nối này hỗ trợ tạo thêm việc làm, tăng thu nhập bền vững cho người trồng cà phê, đồng thời khuyến khích họ duy trì rừng, bảo vệ đất và phát triển nông nghiệp sạch.

Chính sự kết hợp giữa chất lượng, câu chuyện, văn hóa và tính bền vững ấy đã khiến cà phê Khe Sanh trở thành lựa chọn phù hợp và đầy ý nghĩa đối với Oxalis.

The Oxalis Experience.